Ontdek ons ruime aanbod aan EHBO en BHV cursussen
EHBO- & BHV-cursus Zwembad – Veiligheidstraining bij Waterongevallen
Volg een speciale EHBO- of BHV-cursus voor zwembaden en buitenwaterlocaties. Leer hoe je handelt bij waterongevallen, verdrinking en acute noodsituaties. Praktijkgerichte veiligheidstraining met certificaat.
BHV voor zwembaden
BHV (Bedrijfshulpverlening) in zwembaden is cruciaal voor de veiligheid van bezoekers en personeel. BHV betreft de eerste hulpverlening en het verlenen van hulp bij calamiteiten, zoals ongevallen, brand of andere noodsituaties.
Bedrijfshulpverlening (BHV) in een zwembad is een heel ander spelletje dan in een gemiddeld kantoorpand. Waar een kantoormedewerker bij een brandalarm rustig naar buiten wandelt, heeft een bhv'er in een zwembad te maken met een complexe omgeving vol specifieke risico's.
Inhoudsopgave
Wat zijn de belangrijkste verschillen?
Water als extra risicofactor
In een standaardomgeving is "vallen" meestal het grootste fysieke risico. In een zwembad komt daar verdrinking bij.
-
Combinatie met Life Guards: BHV’ers in zwembaden werken nauw samen met (of zijn zelf) toezichthouders. De reanimatieprotocollen wijken vaak af: bij verdrinking begin je bijvoorbeeld direct met beademingen (5 initiële beademingen) voordat je start met borstcompressies, omdat zuurstofgebrek de primaire oorzaak is.
Een andere omgeving
Water en elektriciteit zijn geen vrienden, en dat heeft invloed op je materiaal:
- AED-gebruik: Je kunt een slachtoffer niet zomaar schokken op een kletsnatte vloer. De borstkas moet eerst drooggemaakt worden en het slachtoffer moet vaak uit de directe plas water worden gehaald.
- Glijgevaar: Hulpverleners moeten zich razendsnel verplaatsen op een vloer die glad is door water en chloor.
Gevaarlijke stoffen (chloor)
Een zwembad is technisch gezien ook een kleine chemische fabriek.
-
Chloorgas: Bij technische storingen kan er chloorgas vrijkomen. Dit is uiterst giftig. Een BHV’er in een zwembad moet weten hoe te handelen bij gasontsnapping, welke windrichting relevant is en hoe de technische installaties (zoals de chloorbleekloog- en zuurvoorziening) afgesloten moeten worden.
Ontruiming in badkleding
Dit is misschien wel het meest onderschatte verschil.
- Onderkoeling: als het alarm gaat, staan er honderden mensen in enkel een zwembroek of bikini buiten. De BHV moet zorgen voor warmhouddekens of een vooraf afgesproken opvanglocatie die zeer dichtbij is.
- Geen schoeisel: mensen rennen op blote voeten over tegels of asfalt, wat de evacuatie vertraagt en het risico op letsel vergroot.
Akoestiek en Communicatie
Zwembaden zijn vaak galmbakken.
-
Het geluid van spelende kinderen en stromend water zorgt ervoor dat een regulier omroepsysteem of een portofoon niet altijd goed verstaanbaar is. BHV’ers maken daarom vaak gebruik van specifieke fluitsignalen of visuele tekens die iedereen (personeel én publiek) begrijpt.
Zwemmend Redden voor Zwembaden (ZRZ)
De cursus Zwemmend Redden voor Zwembaden (ZRZ) is in 2006 door Reddingsbrigade Nederland in samenwerking met de Nationale Raad Zwemveiligheid (NRZ) ontwikkeld. Deze cursus is specifiek voor (toekomstige) zwembadmedewerkers opgezet. Van hen mag redelijkerwijs verwacht worden dat ze veilig en adequaat een redding kunnen uitvoeren. In deze cursus komen onder andere de volgende onderwerpen aan bod:
- Bevrijdingsgrepen / Vervoersgrepen
- Een drenkeling (duikpop) redden van de bodem in ten minste 2 meter diep water
- Redding vanaf de kant (droge redding) / Redding vanuit het water (natte redding)
- Een drenkeling op het droge brengen
- Diverse eigen vaardigheden
Wij kunnen voor uw zwembad deze trainingen en herhalingen verzorgen.
Ervaren instructeurs in EHBO en Zwemmendredden
Wij zijn naast instructeur ook actief in de zwembadwereld als ZRZ-instructeur en lifeguards. Wij weten als geen ander wat er kan gebeuren in een zwembad aan ongevallen. Ook weten wij hoe we dit risico zo klein mogelijk kunnen maken. Door goede instructie en herhalingen, zowel in de Eerste Hulp als in het water redden, kunnen de zwemmers met een gerust hart komen zwemmen.
Zwemmend redden voor zwembaden (ZRZ)
Zwemmend redden voor zwembaden (ZRZ) is een onderdeel van de reddingsopleiding, gericht op het veilig kunnen redden van mensen in zwembaden. Dit wordt vaak gegeven in de vorm van een erkende opleiding, zoals via Reddingsbrigade Nederland of de KNBRD (Koninklijke Nederlandse Bond tot het Redden van Drenkelingen).
Inhoudsopgave
Het doel van de cursus Zwemmend redden voor zwembaden?
Het doel van de cursus Zwemmend Redden voor Zwembaden (vaak onderdeel van de opleiding tot Lifeguard) is specifiek gericht op het waarborgen van de veiligheid in een gecontroleerde wateromgeving. Waar openwaterredding draait om het vechten tegen de elementen, draait zwembadredding om snelheid, preventie en nauwkeurigheid.
Preventief toezicht (voorkomen is beter dan genezen)
Het hoofddoel is niet alleen het redden van mensen, maar vooral het herkennen van gevaarlijke situaties voordat ze escaleren.
- Leren scannen van het wateroppervlak en de bodem.
- Herkennen van risicogroepen (jonge kinderen zonder diploma, ouderen, of overmoedige zwemmers).
- Handhaven van de huisregels om ongevallen (zoals uitglijden of verkeerd duiken) te voorkomen.
Snelle Herkenning en Actie
In een zwembad kan een verdrinking heel stil verlopen. De cursus leert je het verschil tussen spelende kinderen en iemand die in nood is (de zogenaamde Instinctive Drowning Response). Het doel is om binnen enkele seconden (10/20 regel)te kunnen reageren.
Specifieke reddingstechnieken voor het zwembad
Omdat je in een zwembad vaak te maken hebt met een harde rand, een ondiep gedeelte en een diep gedeelte, leer je technieken die daarop zijn afgestemd:
- Vervoersgrepen: iemand zo snel en veilig mogelijk naar de kant transporteren.
- Bevrijdingsgrepen: jezelf losmaken als een slachtoffer je in paniek vastgrijpt.
- Uit het water halen: specifieke methodes om een slachtoffer op de kant te krijgen (bijvoorbeeld de Vice Grip of met behulp van een wervelplank).
EHBO en Reanimatie (BLS)
Een cruciaal doel is de medische nazorg. Omdat een drenkeling vaak water in de longen heeft of een hartstilstand kan krijgen, is de cursus gericht op:
- Reanimatie (CPR): inclusief het gebruik van de AED.
- Eerste Hulp: Behandelen van kleinere verwondingen zoals schaafwonden, maar ook ernstig letsel zoals nekletsel (na een verkeerde duik).
Professionele Communicatie
Het coördineren van een redding. Dit omvat:
- Het alarmeren van collega's (fluitcodes).
- Het aansturen van omstanders.
- Het overdragen van het slachtoffer aan professionele hulpdiensten (ambulance).
Wetgeving in Nederland
De wetgeving rond zwemmend redden voor zwembaden in Nederland valt onder meerdere wettelijke kaders, die de veiligheid van zwembadgebruikers en de verantwoordelijkheden van zwembadpersoneel regelen. Hieronder een overzicht van de belangrijkste wetten, richtlijnen en verplichtingen:
Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)
- Werkgevers zijn verplicht om een veilige werkomgeving te bieden.
- Personeel dat toezicht houdt op zwemmers moet voldoende zijn opgeleid in veiligheid en reddingsvaardigheden.
- Het risico op verdrinking moet in een risico-inventarisatie en -evaluatie
Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)
- Werkgevers zijn verplicht om een veilige werkomgeving te bieden.
- Personeel dat toezicht houdt op zwemmers moet voldoende zijn opgeleid in veiligheid en reddingsvaardigheden.
- Het risico op verdrinking moet in een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) worden opgenomen.
Dus toezichthouders in zwembaden moeten een erkende opleiding reddend zwemmen of lifeguard hebben gevolgd.
Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal)
Het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) is sinds 1 januari 2024 van kracht als onderdeel van de Omgevingswet, en het vervangt onder andere het oude Besluit hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden (BHVBZ). Dat heeft directe gevolgen voor zwembaden en de eisen aan toezicht en veiligheid, waaronder zwemmend redden.
Hieronder een overzicht van wat het Bal regelt met betrekking tot zwembaden en toezicht:
Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) – Zwembaden
Wat regelt het Bal?
Het Bal bevat regels voor allerlei activiteiten die gevolgen kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving, waaronder zweminrichtingen.
Specifiek regelt het:
- Hygiëne- en veiligheidseisen voor badinrichtingen
- Toezicht op zwemmers
- Verplichting tot risicobeheersing bij verdrinking
- Eisen aan voorzieningen, onderhoud, meldingsplichten en toezichtverantwoordelijkheid
Verantwoordelijkheden onder het Bal:
Toezichthoudende instantie: de gemeente of omgevingsdienst (namens de provincie) controleert of zwembaden voldoen aan de Bal-voorschriften.
Verantwoordelijkheid van de exploitant:
- Zwembaden moeten zorgen voor voldoende en deskundig toezicht, op basis van risicoanalyse.
- Dit betekent dat het personeel moet beschikken over vaardigheden in zwemmend redden, EHBO en reanimatie.
- Er moet een veiligheidsplan aanwezig zijn dat onderbouwt hoe verdrinkingsrisico’s worden beheerst.
Eisen aan toezicht en zwemmend redden
Onder het Bal geldt dat:
- Er moet toezicht zijn op momenten dat het risico op verdrinking aanwezig is.
- Er moeten voldoende maatregelen zijn om personen in nood te redden.
- Die maatregelen moeten zijn afgestemd op het type zwembad (bijv. diepte, doelgroep, drukte).
- De opleiding van het personeel moet worden afgestemd op die risico's – dus bijvoorbeeld Lifeguard Zwembad, Reddend Zwemmen.
Verschillen met het oude BHVBZ
| Onderwerp | BHVBZ | Bal (vanaf 2024) |
|---|---|---|
| Toezichtseisen | Gedetailleerd voorgeschreven | Risicogericht, zelf in te vullen |
| Toezichtdiploma vereist? | Impliciet via norm (niet wettelijk) | Via risicoanalyse onderbouwd |
| Controle door | GGD of provincie | Gemeente of omgevingsdienst |
| Opleidingsverplichting | Niet expliciet | Wel indirect via zorgplicht |
Wat betekent dit voor zwembaden?
Zwembaden moeten:
- Zelf bepalen hoeveel toezicht nodig is via een risicobeoordeling.
- Personeel in dienst hebben dat gekwalificeerd is om in noodsituaties te handelen (ZRZ + EHBO).
- Kunnen aantonen (bij controles) dat ze maatregelen hebben genomen om verdrinking te voorkomen.
Er is dus minder vastlegging in de wet, maar juist meer verantwoordelijkheid voor maatwerk en aantoonbare zorgplicht.
Zwemmend Redden voor Open Water en Strand (ZRO - ZRS)
De cursus Zwemmend Redden voor Open Water en Strand is gericht op het aanleren van de kennis en vaardigheden die nodig zijn om op een veilige en effectieve manier mensen te redden in natuurlijke wateromgevingen, zoals meren, rivieren en de zee.
Inhoudsopgave
Waarom deze cursus
Zwemmend redden in open water of op het strand is een compleet andere discipline dan in de gecontroleerde omgeving van een zwembad. In het zwembad zijn de omstandigheden statisch; in de natuur zijn ze dynamisch en onvoorspelbaar.
Hier zijn de belangrijkste verschillen waarom deze specialisatie zo essentieel is:
De elementen: natuurkrachten
In een zwembad heb je te maken met stilstaand, helder water. In open water vecht je tegen factoren die je niet kunt controleren:
- Stroming en muien: op het strand kun je te maken krijgen met muistromen (sterke stromingen die van de kust af staan). Een redder moet weten hoe hij deze herkent en hoe hij eruit komt zonder uitgeput te raken.
- Golfslag en branding: het passeren van de branding (de 'line-up') vereist specifieke technieken, zoals de duckdive of het timen van golven, om te voorkomen dat je telkens wordt teruggeworpen.
- Wind: Wind heeft een enorme invloed op de stroming en de koers die je moet zwemmen om bij een slachtoffer te komen.
Zichtbaarheid en temperatuur
- Troebel water: In een zwembad zie je de bodem. In open water is het water vaak donker of troebel. Redders moeten leren hoe ze op de tast moeten zoeken of hoe ze oriëntatiepunten op de kant kunnen gebruiken.
- Onderkoeling (hypothermie): zelfs in de zomer is open water vaak veel kouder dan een zwembad (28°C). De redder moet de symptomen van onderkoeling herkennen bij het slachtoffer én rekening houden met de eigen energievoorraad.
Materiaalgebruik
In het zwembad wordt vaak gebruikgemaakt van een reddingshaak of een simpele torpedoboei. Op het strand en in open water is het materiaal veel geavanceerder:
- Rescue Boards: grote surfboards die speciaal zijn ontworpen om snel door de branding te peddelen en een slachtoffer op te vervoeren.
- Wetsuits: noodzakelijk voor drijfvermogen en warmte.
- Vaartuigen: gebruik van waterscooters (PWC) of boten om grotere afstanden snel te overbruggen.
Technieken die je gaat leren
Het doel is om hulpverleners (zoals toezichthouders en instructeurs) de juiste technieken aan te leren om:
- Gevaren te herkennen in open water en op het strand
- Op een veilige manier hulp te verlenen aan drenkelingen
- Zichzelf én het slachtoffer te beschermen tijdens een redding
Theorie die je gaat leren
- Herkennen van stromingen, getijden en andere natuurlijke gevaren
- Veiligheidsmaatregelen voor open water en stranden
- Communicatie met hulpdiensten
- Inschatten van risico’s en eigen kunnen
Praktische vaardigheden:
- Zwemtechnieken voor reddingen in open water (met en zonder hulpmiddelen)
- Benadering en bevrijdingstechnieken bij paniekerige slachtoffers
- Gebruik van reddingsmiddelen zoals een reddingsboei, rescue tube of werplijn
- Redding van bewusteloze slachtoffers
- EHBO-basisvaardigheden, zoals reanimatie (BLS) en stabiele zijligging
- Oefeningen met simulaties van noodsituaties in open water en op het strand
Bijzondere vaardigheden voor strand:
- Omgaan met branding en golven
- Signalen en vlaggensysteem op stranden
- Werken in teamverband met andere strandwachten
- Gebruik van communicatieapparatuur (zoals portofoons)
Voor wie is de cursus?
- Personen vanaf 18 jaar
- Voor iedereen die wil leren redden in natuurlijke wateren
- Nuttig voor toekomstige strandwachten, lifeguards en watersportbegeleiders
De cursus wordt afgesloten met een theorie- en praktijkexamen.
Bij succesvolle afronding ontvang je een erkend diploma of certificaat van Reddingsbrigade Nederland.
Weet jij wat je moet doen in een noodsituatie?
Een ongeluk zit in een klein hoekje, maar met de juiste kennis maak jij het verschil. Of het nu gaat om eerste hulp bij ongevallen of het waarborgen van de bedrijfsveiligheid; onze cursussen geven je het zelfvertrouwen om rustig en juist te reageren.
Volg een EHBO-cursus of BHV-training en leer hoe je veilig en effectief handelt bij noodsituaties.
- Tijdens een EHBO-opleiding leer je levens redden met reanimatie, het gebruik van een AED (defibrillator) en eerste hulp bij ongevallen.
- Een bhv-cursus richt zich op brandbestrijding, ontruiming en veiligheid op het werk.
Tip: Controleer de vergoeding bij uw zorgverzekeraar! Veel aanvullende pakketten vergoeden de kosten van erkende EHBO- en BHV-cursussen (deels).
Beide trainingen vergroten de bedrijfsveiligheid én je zelfvertrouwen om snel en juist te reageren bij een incident. Je kunt bij ons voor alle EHBO- en BHV-cursussen terecht, zowel op onze locatie als op uw eigen locatie.